نقص مادرزادی چیست؟

نقص مادرزادی چیست؟

نقص مادرزادی یک بیماری شایع، پرهزینه و بحرانی است که سالانه 1 نفر از هر 33 نوزاد متولد شده در ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می دهد. این بدان معنی است که سالانه تقریباً 120،000 نوزاد تحت تأثیر نقص مادرزادی قرار می گیرند.

نقص هنگام تولد ، تغییرات ساختاری موجود در بدو تولد است که می تواند تقریباً روی هر قسمت یا بخشی از بدن (مثلاً قلب ، مغز ، پا) تأثیر بگذارد. آنها ممکن است بر روی ظاهر، عملکرد یا هر دو تأثیر بگذارند. نقص مادرزادی ممکن است از خفیف تا شدید متفاوت باشد.

رفاه حال هر کودک مبتلا به نقص مادرزادی بیشتر به این بستگی دارد که کدام عضو یا قسمت بدن درگیر شود و چه میزان تحت تأثیر قرار گیرد. بسته به شدت نقص و اینکه چه بخشی از بدن تحت تأثیر قرار گرفته است، طول عمر مورد انتظار یک کودک دارای نقص مادرزادی متفاوت است.

در ادامه با بانک پزشکی ایرانمدبانک همراه باشید تا با عوامل ایجاد کننده و راه های جلوگیری از نقص مادرزادی در نوزاد آشنا شویم.

شناسایی نقص مادرزادی

نقص هنگام تولد را می توان قبل از تولد، هنگام تولد یا هر زمان بعد از تولد مشاهده کرد. بیشترین نقص مادرزادی در اولین سال زندگی مشاهده می شود.

برخی از انواع نقص هنگام تولد (مانند شکاف لب) به راحتی قابل مشاهده است، اما برخی دیگر (مانند نقص قلب یا کم شنوایی) با استفاده از آزمایش های ویژه مانند اکوکاردیوگرام (عکس سونوگرافی از قلب)، اشعه ایکس یا آزمایش شنوایی مشاهده می شود.

شناسایی نقص مادرزادی
برخی از انواع نقص مادرزادی قبل از تولد به راحتی قابل مشاهده است.

علل بروز نقص هنگام تولد

نقص مادرزادی می تواند در هر مرحله از بارداری رخ دهد. بیشتر نقص مادرزادی در 3 ماه اول بارداری، زمانی که اندام های کودک در حال تشکیل است، رخ می دهد. با این حال، برخی از نقص مادرزادی در اواخر بارداری رخ می دهد. در طی شش ماه آخر بارداری، رشد و نمو بافت ها و اندام ها ادامه دارد.

علت بروز بیشتر نقص های هنگام تولد مشخص نیست. برای اکثر نقص های مادرزادی، حدس زده می شود که ناشی از ترکیب پیچیده ای از عوامل گوناگون هستند.

این عوامل شامل ژن های ما (اطلاعاتی که از والدین به ما رسیده است)، رفتارها و محیط است. اما ما کاملاً نمی فهمیم که این عوامل چگونه ممکن است با هم کار کنند تا نقص مادرزادی ایجاد کنند.

برخی از مواردی که ممکن است احتمال تولد نوزاد با نقص مادرزادی را افزایش دهند، شامل موارد زیر است:

  • سیگار کشیدن، نوشیدن الکل یا مصرف برخی از داروها در دوران بارداری
  • داشتن برخی بیماری های خاص پزشکی مانند چاقی یا دیابت کنترل نشده قبل و حین بارداری
  • مصرف برخی از داروها مانند ایزوترتینوئین (دارویی که برای درمان آکنه شدید استفاده می شود)
  • داشتن فردی در خانواده با نقص مادرزادی
  • بارداری مادران بعد از 34 سالگی
احتمال تولد نوزاد با نقص مادرزادی
برخی از مواردی که احتمال تولد نوزاد با نقص مادرزادی را افزایش می دهند.

داشتن یک یا چند مورد از این خطرات به این معنی نیست که قطعا بارداری تحت تأثیر نقص مادرزادی را تجربه خواهید کرد. همچنین، زنان حتی اگر هیچ یک از این خطرات را نداشته باشند، می توانند نوزادی با نقص مادرزادی به دنیا آورند.

جلوگیری از بروز نقص هنگام تولد

نمی توان از تمام نقص های مادرزادی در نوزادان پیشگیری کرد. اما، مواردی وجود دارد که یک خانم می تواند قبل و در طول بارداری انجام دهد تا احتمال خود را برای داشتن یک کودک سالم افزایش دهد:

  • حتماً به طور مرتب به پزشک خود مراجعه کنید و به محض اینکه فکر می کنید باردار هستید مراقبت های قبل از تولد را شروع کنید.
  • حداقل یک ماه قبل از بارداری، هر روز 400 میکروگرم اسید فولیک دریافت کنید.
  • الکل و سیگار نکشید.
  • در مورد هر دارویی که مصرف می کنید یا به فکر مصرف آن هستید با یک پزشک مشورت کنید (این شامل داروهای تجویز شده و بدون نسخه و مکمل های غذایی یا گیاهی است. بدون گفتگو با پزشک، مصرف هیچ دارویی را شروع یا قطع نکنید).
  • بیاموزید که چگونه از عفونت در دوران بارداری پیشگیری کنید.
  • در صورت امکان، قبل از بارداری مطمئن شوید که از هر نظر شرایط سلامتی شما تحت کنترل است. برخی از شرایطی که خطر نقص مادرزادی را افزایش می دهند شامل دیابت و چاقی هستند.

زندگی با نقص مادرزادی

نوزادانی که نقص مادرزادی دارند اغلب برای زنده ماندن و رشد و نمو به مراقبت و مداخلات خاصی نیاز دارند. اگر کودک شما دارای نقص مادرزادی است، باید از پزشک وی در مورد منابع محلی و درمان بپرسید.

شکاف لب نقص مادرزادی
زندگی با نقص مادرزادی

متخصصان ژنتیک، مشاوران ژنتیک و سایر متخصصان منبع دیگری هستند که می توانند به شما کمک کنند.

برای جلوگیری از نقص مادرزادی به زندگی سالم متعهد شوید

ما می دانیم که نمی توان از بروز تمام نقص های مادرزادی جلوگیری کرد. اما زنان می توانند با مدیریت شرایط بهداشتی و رفتارهای سالم قبل از بارداری، شانس داشتن یک کودک سالم را با تلاش جدی برای برنامه ریزی قبلی، اجتناب از مواد مضر، انتخاب سبک زندگی سالم و گفتگو با پزشک افزایش دهند.

برنامه ریزی قبلی

هر روز 400 میکروگرم اسید فولیک دریافت کنید. اسیدفولیک جزو خانواده ویتامین B است. اگر خانمی حداقل یک ماه قبل و در دوران بارداری اسید فولیک در بدن خود داشته باشد، می تواند از نقص مادرزادی در رشد و توسعه ستون فقرات (آنانسفالی و اسپینا بیفیدا) جلوگیری کند.

زنان علاوه بر رژیم متنوع، می توانند از غذاهای غنی شده یا مکمل ها یا ترکیبی از این دو دریافت کنند.

به طور مرتب به یک متخصص بهداشت مراجعه کنید. یک خانم باید هنگام برنامه ریزی بارداری حتما به پزشک خود مراجعه کند و به محض اینکه فکر می کند باردار است مراقبت های قبل از تولد را شروع کند.

مراجعه منظم به پزشک در طول بارداری مهم است. اگر می خواهید بچه دار شوید یا فقط به آن فکر می کنید، برای آن برنامه ریزی داشته باشید. از چک لیست ها برای کمک به نوشتن اهداف خود استفاده کنید.

از مصرف مواد مضر پرهیز کنید

در هر زمان از بارداری از مصرف الکل خودداری کنید. الکل در جریان خون یک خانم از طریق بند ناف به کودک در حال رشد منتقل می شود. در دوران بارداری یا هنگام اقدام به بارداری میزان ایمن مصرف الکل مشخص نیست.

در دوران بارداری هیچ زمان مناسبی برای نوشیدن وجود ندارد. انواع الکل به یک اندازه مضر است. نوشیدن الکل در دوران بارداری می تواند باعث سقط جنین، تولد نوزاد مرده و طیف وسیعی از معلولیت های جسمی، رفتاری و فکری مادام العمر شود.

بهترین توصیه برای خانم ها این است که در هنگام اقدام به بارداری از مصرف الکل خودداری کنند.

خودداری از مصرف الکل و سیگار
خودداری از مصرف الکل و سیگار در هنگام بارداری

از کشیدن سیگار خودداری کنید. خطرات سیگار کشیدن در دوران بارداری شامل زایمان زودرس، برخی نقص هنگام تولد (شکاف لب یا شکاف کام) و مرگ نوزاد است. حتی قرار گرفتن در اطراف دود تنباکو یک خانم باردار را در معرض خطر مشکلات قرار می دهد.

ترک سیگار قبل از بارداری بهترین کار است. برای خانمی که از قبل باردار است، ترک هرچه زودتر سیگار می تواند به محافظت در برابر برخی از مشکلات سلامتی کودک مانند وزن کم هنگام تولد کمک کند. ترک سیگار هرگز دیر نیست.

از مصرف سایر مواد مخدر خودداری کنید. خانمی که در دوران بارداری از مواد مخدر استفاده می کند، می تواند نوزادی به دنیا آورد که زودرس است، وزن کم داشته و یا مشکلات سلامتی دیگری مانند نقص مادرزادی داشته باشد.

از آنجا که می دانیم هیچ سطح مطمئنی از مصرف مواد مخدر در دوران بارداری وجود ندارد، خانم هایی که باردار هستند یا قصد باردار شدن دارند نباید از این مواد به هیچ عنوان استفاده کنند.

از عفونت جلوگیری کنید

برخی از عفونت هایی که یک خانم می تواند در دوران بارداری به آن مبتلا شود، می تواند برای کودک در حال رشد مضر باشد و حتی باعث نقص مادرزادی شود.

از گرم شدن بیش از حد خودداری کنید و اگر دچار تب شدید باید به سرعت آن را پایین بیاورید. خانم ها در دوران بارداری باید از گرم شدن بیش از حد جلوگیری و به موقع تب را درمان کنند. گرم شدن بیش از حد می تواند احتمال تولد یک نوزاد با نقص لوله عصبی را افزایش دهد.

نوزاد با نقص مادرزادی میکروسفالی
مصرف 400 میکروگرم اسید فولیک در روز می تواند به کاهش احتمال تولد نوزاد با نقص مادرزادی کمک کند.

این می تواند در اثر تب یا قرار گرفتن در معرض دمای بیش از حد (مانند قرار گرفتن در وان آب گرم) ایجاد شود که درجه حرارت اصلی مادر را افزایش می دهد.

محافظت در برابر عفونت ها، درمان به موقع تب، محدود کردن قرار گرفتن در معرض محیطی که باعث افزایش دمای بدن می شود (مانند قرار گرفتن در وان آب داغ) و مصرف 400 میکروگرم اسید فولیک در روز می تواند به کاهش احتمال تولد نوزاد با نقص لوله عصبی کمک کند.

سبک زندگی سالمی را انتخاب کنید

دیابت را تحت کنترل داشته باشید. کنترل دیابت در دوران بارداری احتمال نقص مادرزادی و سایر مشکلات بارداری را کاهش می دهد. به همین جهت مراقبت های بهداشتی مناسب قبل و حین بارداری می تواند به جلوگیری از نقص هنگام تولد و سایر نتایج آن کمک کند.

برای رسیدن و حفظ وزن سالم تلاش کنید. خانمی که چاق باشد (شاخص توده بدنی 30 یا بالاتر) قبل از بارداری در معرض خطر بیشتری برای عوارض دوران بارداری است. چاقی همچنین خطر ابتلا به چندین نقص مادرزادی جدی در مادر باردار را افزایش می دهد.

حتی اگر خانمی به طور فعال قصد بارداری را ندارد، داشتن وزن سالم می تواند به تقویت سلامتی و روحیه او کمک کند. اگر خانمی دارای اضافه وزن یا چاقی است، باید قبل از بارداری در مورد راه های رسیدن به وزن سالم با پزشک خود صحبت کند.

با پزشک خود صحبت کنید

در مورد مصرف هر نوع دارو با پزشک صحبت کنید. ما می دانیم که برخی از داروها در صورت مصرف در دوران بارداری، می توانند نقص مادرزادی جدی ایجاد کنند. برای بسیاری از داروهایی که زنان باردار مصرف می کنند، تعیین ایمنی دشوار است.

با وجود اطلاعات ایمنی محدود، برخی از داروها برای درمان بیماری های جدی مورد نیاز است. اگر خانمی حامله است یا قصد بارداری دارد، بدون صحبت قبلی با پزشک خود، نباید مصرف داروهای مورد نیاز خود را متوقف کرده یا داروهای جدید را شروع کند. این شامل داروهای تجویز شده بدون نسخه و محصولات غذایی یا گیاهی نیز می شود.

در مورد مصرف هر نوع دارو باید با پزشک صحبت کنید.

در مورد واکسیناسیون هم باید با پزشک خود صحبت کنید. بیشتر واکسیناسیون ها در دوران بارداری بی خطر هستند و برخی واکسیناسیون ها مانند واکسن آنفلوانزا و واکسن کزاز بزرگسالان، دیفتری و سیاه سرفه، به طور خاص در دوران بارداری توصیه می شوند.

برخی واکسن ها از زنان در برابر عفونت هایی که می توانند نقص مادرزادی ایجاد کنند محافظت می کنند. انجام واکسن های مناسب در زمان مناسب می تواند به سلامت یک مادر و نوزاد کمک کند. به همین جهت یک خانم باردار باید درمورد واکسن هایی که در دوران بارداری به وی توصیه می شود با پزشک خود صحبت کند.

زنان باردار در مقایسه با زنانی که باردار نیستند بیشتر در معرض بیماری شدید ناشی از آنفولانزا از جمله بستری شدن در بیمارستان و حتی مرگ قرار دارند. زنان باردار مبتلا به آنفولانزا همچنین خطر جدی برای بارداری خود، از جمله زایمان زودرس دارند.

تزریق واکسن آنفولانزا اولین و مهمترین مرحله برای محافظت در برابر آنفولانزا است. نشان داده شده است که واکسن آنفولانزا در دوران بارداری هم از مادر و هم از کودک (تا 6 ماه پس از زایمان) در برابر آنفولانزا محافظت می کند.

حرف آخر

بارداری یک زمان هیجان انگیز برای خانم ها است، اما از طرفی می تواند استرس زا باشد. دانستن تمام نکات مهم در خصوص بارداری سالم و رعایت آن ها می تواند به مادر و نوزاد برای سالم ماندن در دوران بارداری کمک بسیاری کند.

 

نظرتان را بنویسید
دیدگاه
نام
ایمیل

IranMedBank

بانک اطلاعات پزشکی ایران